Axie Infinity Neden Ölüyor ve Bundan Ne Öğrenebiliriz?

Bu yazıyı Eylül 2021'de yazmıştım. Haklı çıktığımı görmek üzücü.

Orijinal yazıyı aşağıda okuyabilirsiniz.

---

Axie Infinity, sıradan insanların gerçekten oynadığı ilk blokzincir oyunu. Aynı zamanda, bunu yazdığım sırada, düşüşe geçmiş durumda. Bu yazı, neyi yanlış yaptığına ve nedenine dair incelemem — sonunda bir özet de var.

Axie Infinity Nedir?

Axie Infinity, 2018'in başında geliştirilmeye başlanan, Pokémon'dan esinlenmiş 2D bir oyun. Rakiplerinize sıra tabanlı bir sistemde saldırıyorsunuz ve iki tür savaş var: diğer oyuncularla dövüştüğünüz Arena ve bilgisayara karşı oynadığınız Adventure.

Oynarken gerçek dünyada değeri olan SLP token'ı kazanıyorsunuz. Bazı insanlar geçimini bununla sağlıyor. Ağustos 2021 öncesinde günlük ortalama 150 SLP'ydi; Axie, token'ın değerini korumak için bunu yarıya indirdi. Günde 150 SLP ile ayda yaklaşık 1.500 dolar kazanıyordunuz (1 SLP = 0,33 dolar). Bunu yazdığım sırada günde 75 SLP ile bu rakam ayda yaklaşık 180 dolar (1 SLP = 0,08 dolar).

Axie'ye "normal" bir oyun diyorum çünkü ondan önceki oynanabilir blokzincir oyunları kart oyunlarıydı ve bugün kart oyunu oynayan çok az insan var. Amaçları insanların gerçekten istediği bir şey yapmak değil, kripto piyasasından para çekmekti.

AXS'in Değeri Nereden Geliyor?

İki şeyden: ağ etkisi ve kullanım alanı.

İnsanlar AXS'in değerli olacağına inandıkları için AXS değerleniyor. Her kripto ya da hisse senedi piyasasında olduğu gibi, işin büyük kısmını iyimserlik yapıyor.

İkincisi ve daha gerçek olanı ise kullanım alanı. Axie'lerinizi üreterek yenilerini elde etmek için AXS'e ihtiyacınız var. Piyasa düşüş eğilimindeyken bile fiyatı yukarı taşıyan tek başına bu ihtiyaç oldu.

Peki insanlar neden üretim yapıyor? Üç sebeple:

1. Satış. Yeni gelenler oyuna başlamak için pazardan Axie satın alıyor. Aldıkça fiyatlar yükseliyor ve siz üretip satarak iyi para kazanabiliyorsunuz.
2. Oyun içi avantajlar. Belli sayıda Axie'ye sahip olmak size daha fazla enerji veriyor; yani daha çok oynayıp daha çok SLP kazanıyorsunuz.
3. Burs sistemi. Axie'lerinizi başkasına verip kârı paylaşıyorsunuz. Bunun üzerine kurulmuş loncalar bile var.

Axie'nin Ekonomisi Nasıl İşliyor?

Projenin gerçekten kötü olan tek yanı ekonomisi. Yeni oyuncu akışı yavaşladığı anda çöküyor. Fiilen Ponzi benzeri bir düzen.

Yeni gelenler Ethereum ile Axie satın alıyor — ki bu da başlı başına bir sorun, birazdan döneceğim — ve fiyatlar yükseliyor. Parası olan sahipler de Axie'lerini üretiyor ve bu sırada SLP ile AXS yakılıyor. SLP ve AXS fiyatını yukarı iten tek şey bu yakım. Bu arada her oyuncu sadece oynayarak yeni SLP basıyor ve bu da fiyatı aşağı çekiyor.

Axie'nin kendi sitesi, AXS'in yönetişimde ve pazar yeri para birimi olarak kullanılacağını söylüyor. Şimdiye kadar hiçbir ilerleme yok. Kullanıcıların çoğu AXS'e hiç dokunmuyor; SLP kazanıp satıyorlar.

Axie Infinity Neden Ölüyor?

SLP'yi istikrarlı tutmak için basım ile yakım arasında kurulması gereken bir denge var ve Axie bu dengeyi hiç kuramadı.

Her oyuncu, onu emecek yeni oyuncular olsun ya da olmasın, günde en az 75 SLP basıyor — eskiden 150'ydi. Büyümenin bir tavanı var. Bütün dünya yavaş yavaş Axie Infinity oynamaya başlasa bile, sistem yine bir çıkmaza varıyor.

Ne yazık ki o çıkmaz yakın. Axie'nin 1,5 milyondan fazla günlük aktif kullanıcısı var ve büyüme durmuş görünüyor. Oyunu oynamanın tek yolu bir masaüstü uygulaması ya da Android APK dosyası indirmek; insanlar buna güvenmiyor ve bu da yayılmanın önünü kesiyor. SLP 8 sente kadar düştü ve bu, benim de dahil olduğum bir sürü oyuncuyu bırakmaya itiyor. Bazıları talep olmadığı için Axie'lerini aldığı fiyatın yarısına satıyor.

SLP grafiğindeki her yükseliş, Axie'nin yeni oyuncu bulduğu bir an. Token'ın bütün hikâyesi bu.

Axie Infinity Oynamanın Zorlukları

1. Sabit gelir. Ne kadar oynarsanız oynayın kazancınızın bir tavanı var. Oyun eğlenceli olsa bile bu moral bozucu olurdu.
2. Günlük görevler. Bir oyunu sırf para için oynamak zaten zor. Paranın önüne bir de günlük görev bariyeri koymak işi daha da zorlaştırıyor.
3. Güven eksikliği. Oyun Play Store gibi güvenilir bir platformda değil; ben çalıştırmak için kullanmadığım bir cihaz bulmak zorunda kaldım.
4. Kazancınızı tahsil etmenin maliyeti. Yaklaşık bir ayda 1.473 SLP kazandım, değeri 130 dolar civarındaydı. Dışarı çıkaramadım: NFT çılgınlığı sırasında transfer ücretleri 500 doların üzerindeydi. İki hafta bekleyip 60 dolar ödedim. Bir aylık kazancımın neredeyse yarısı ücretlere gitti — iki hafta kendim için, iki hafta Ethereum madencileri için oynamışım.
5. Bağlantı sorunları. Sık sık yaşandı, muhtemelen Ronin ağı yüzünden.

Çıkarılacak Dersler

Değer yaratımı ve ekonomi

İnsanların kazandığı token'ın değeri sağlam bir zemine oturmalı. Değerini büyümeden alan her proje eninde sonunda ölür. İstediğiniz değer, oynamaktan keyif alan insanlardan gelir.

İdeal bir metaverse'te yerel para biriminin olabildiğince çok kullanım alanı vardır; böylece değeri hem yüksek hem sağlıklı olur. AXS'in tek bir kullanım alanı var — üretim — ve bu oyunun küçük bir parçası. Oyuncuların çoğu hiç üretim yapmıyor.

Axie'nin sahip olabileceği kullanım alanları:

• Yönetişim (söz verildi, hiç hayata geçmedi)
• Stake (Ekim 2021'de eklendi, bu yazıyı ilk yazdığımda yoktu)
• Aksesuar, güçlendirici gibi oyun içi eşyalar
• Diğer oyuncuların maçlarına bahis

Altyapı

Ethereum piyasadaki en iyi ağ ama ölçeklenme sorunları var. Bu ücretler ve bu hızlarla Ethereum üzerindeki oyunlar başarılı olamaz; dolayısıyla başka bir şey kullanmaları gerekiyor — Axie'nin yaptığı gibi.

Axie'nin yanlışı kendi ağını, Ronin'i kurmak oldu. Ronin kendi başına yeterince iyi ama borsalara ya da Solana, Polygon gibi düşük ücretli diğer ağlara köprüsü yok. Üzerinde oynayabiliyorsunuz ama para çekerken ücretler canınızı yakıyor. Hakkını verelim: Axie Ronin'i kurduğunda güçlü bir alternatif yoktu, dolayısıyla o zaman için doğru karardı.

İkincisi, oyuncuların elle APK indirmesine dayanan bir oyun kurulamaz. Oyunların yeri büyük platformlar: Google Play, Steam, App Store.

Sonuç

Blokzincir oyunculuğu yeni bir alan ve ilk projelerin kusurlu olması normal. Daha iyileri gelecek. Ama şu şimdiden açık: bu iş pek çok şeyi değiştirecek, üstelik sadece oyun dünyasında değil.

Kısaca, Axie neden ölüyor:

• Asıl sebep: büyüme yavaşladığında çöken, sürdürülemez bir ekonomi.
• İkincil sebep: güçlü bir ağa katılmak yerine kendi ağlarını kurdular.
• İkincil sebep: oyun büyük mağazalarda yok.